Σάββατο, 11 Φεβρουαρίου 2012

Κωνσταντινούπολη : Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα










Με το όνομα Ζωοδόχος Πηγή του Μπαλουκλί ή Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα φέρεται ιερό χριστιανικό αγίασμα που βρίσκεται στη Κωνσταντινούπολη έξω από τη δυτική πύλη της Σηλυβρίας, όπου υπήρχαν τα λεγόμενα "παλάτια των πηγών" στα οποία οι Βυζαντινοί
Αυτοκράτορες παραθέριζαν την Άνοιξη. Πήρε την ονομασία του από το τουρκικό όνομα Balık ( ψάρι) και περιλαμβάνει το μοναστήρι, την εκκλησία και το αγίασμα.

                                    H ΑΝΗΚΟΔΟΜΗΣΗ


Το 559 ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός, θεραπευμένος από λιθίαση κάνοντας χρήση του νερού της Πηγής ανακαίνισε το ναό αυτό με υλικά που είχαν περισσέψει από την Αγιά Σοφιά. Ο ανακαινισμένος ομως ναός κατέπεσε μετά από σεισμό όπου και ανοικοδόμησε εκ νέου η Ειρήνη η Αθηναία. Αλλά και μετά από νεότερη πτώση του ανοικοδομήθηκε για τρίτη φορά από τον Αυτοκράτορα Βασίλειο τον Μακεδόνα. Αργότερα πυρπολήθηκε από τον αρχηγό των Βουλγάρων Συμεών, όπου και αναγέρθηκε για 4η φορά από τον Ρωμανό τον Λεκαπηνό. Κατά
τον 6ο αιώνα αποτελούσε ανδρώα Μονή στην οποία προσέρχονταν ο Αυτοκράτορας κάθε Πέμπτη της Αναλήψεως. Στο περίβολο του ναού αυτού έστησε τις σκηνές του το 1424 ο Σουλτάνος Μουράτ Β'. Κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης ο ναός καταστράφηκε και το αγίασμα καλύφθηκε. Αργότερα όμως επετράπει στους Χριστιανούς να αποκαλύψουν το αγίασμα και να επανιδρύσουν μικρό προσκύνημα. Το 1732 οι Αρμένιοι προσπάθησαν να υφαρπάξουν το προσκύνημα πλην όμως οι Έλληνες χριστιανοί διέσωσαν το δικαίωμα της κατοχής τους. Το 1825 καταστράφηκε από τους γενίτσαρους και το 1827 ανευρέθηκε η Ιερά εικόνα της Θεοτόκου εικονιζόμενη υπέρ της Ζωοδόχου Πηγής. Μετά απο αυτό το 1830 ο Σουλτάνος επέτρεψε την νέα ανοικοδόμηση (5η φορά) του Ναού όπως σήμερα διασώζεται, επί Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντίου Α΄ όπου καί εγκαινιάσθηκε μετά από πέντε χρόνια. Σήμερα στην αυλή της Ζωοδόχου Πηγής βρίσκονται οι τάφοι των Οικουμενικών Πατριαρχών. Το δε αγίασμα βρίσκεται στον υπόγειο Ναό και αποτελείται από μαρμαρόκτιστη πηγή, το νερό της οποίας θεωρείται αγιασμένο. Απ' εδώ διαδόθηκε ο τύπος της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο. Είναι αξιοσημείωτο ότι ψηφιδωτή παράσταση της εικόνας σώζεται στον εσωνάρθηκα της Μονής της Χώρας. Σε ανάμνηση των εγκαινίων του Ναού από τον Αυτοκράτορα Λέοντα η Εκκλησία καθιέρωσε την κατ΄ έτος εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, την Παρασκευή της Διακαινήσίμου Εβδομάδας.



    
                ΟΙ  ΘΡΥΛΟΙ  ΠΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝΟΥΝ ……


Η Αποκάλυψις του Αγιάσματος της Παναγίας του Μπαλουκλί Κωνσταντινουπόλεως(οι  δύο κδοχές)

α) πρώτη, πο ξιστορε Νικηφόρος Κάλλιστος ναφέρει τι: μετέπειτα ατοκράτορας Λέων Θρξ Λέων Μέγας (457 – 474 μ.Χ.), ταν ρχόταν ς πλς στρατιώτης στν Κωνσταντινούπολη, συνάντησε στ Χρυσ Πύλη ναν τυφλ πο το ζήτησε νερό. Ψάχνοντας γι νερό, μι φων το πέδειξε τν πηγή. Πίνοντας τυφλς κα ρχόμενο τ λασπδες νερ στ μάτια το θεραπεύτηκε.
ταν ργότερα γινε ατοκράτορας, το επε προφητικ φωνή, πς θ πρεπε ν χτίσει δίπλα στν πηγ μία κκλησία. Πράγματι Λέων κτισε μία μεγαλοπρεπ κκλησία πρς τιμ τς Θεοτόκου στ χρο κενο, τν ποο κα νόμασε «Πηγή». Κάλλιστος περιγράφει τ μεγάλη ατ κκλησία μ πολλς λεπτομέρειες, ν κα περιγραφ ταιριάζει περισσότερο στ οκοδόμημα το ουστινιανο.
στορικ πάντως εναι ξακριβωμένο, τι τ 536 μ.Χ. στ Σύνοδο τς Κωνσταντινουπόλεως, π τν Πατριάρχη Μην 536 – 552 μ.Χ., λαμβάνει μέρος κα Ζήνων, γούμενος «το Οκου τς γίας νδόξου Παρθένου κα Θεοτόκου Μαρίας ν τ Πηγ».

β) δεύτερη, πο ξιστορε στορικς Προκόπιος, τοποθετεται στς ρχς το 6ου αώνα κα ναφέρεται στν ουστινιανό. ουστινιανς κυνηγοσε σ’ να θαυμάσιο τοπίο μ πολ πράσινο, νερ κα δένδρα. κε, σν σ ραμα, εδε να μικρ παρεκκλήσι, πλθος λαο κα ναν ερέα μπροστ σ μι πηγή. «Εναι πηγ τν θαυμάτων» το επαν.
Κα χτισε κε μοναστήρι μ λικ πο περίσσεψαν π τν γι Σοφιά. . Κεδρηνς ναφέρει τι χτίστηκε τ 560 μ.Χ. Γράφοντας τν 14ο α. μ.Χ. γι τ γίασμα τς Πηγς Νικηφόρος Κάλλιστος παραθέτει, π διάφορς πηγές, ναν κατάλογο 63 θαυμάτων, π τ ποα τ 15 φθάνουν ς τν ποχή του. Σήμερα στν αλ τς Ζωοδόχου Πηγς βρίσκονται ο τάφοι τν Οκουμενικν Πατριαρχν. Τ δ γίασμα βρίσκεται στν πόγειο Να κα ποτελεται π μαρμαρόκτιστη πηγή, τ νερ τς ποίας θεωρεται γιασμένο.
π δ διαδόθηκε τύπος τς Παναγίας Ζωοδόχου Πηγς σ λο τν ρθόδοξο κόσμο. Εναι ξιοσημείωτο τι ψηφιδωτ παράσταση τς εκόνας σώζεται στν σωνάρθηκα τς Μονς τς Χώρας. Νας ατς μεινε γνωστς στν στορία ς τ γίασμα το «Μπαλουκλί». «Μπαλούκ» στ τουρκικ σημαίνει ψάρι κα παράδοση μς λέει πς κε δίπλα στ γίασμα, στς 23 Μαΐου 1453 μ.Χ. μία Μοναχή τηγάνιζε ψάρια, ταν κάποιος της φερε τν εδηση πς πραν τν Πόλη ο Τορκοι.  μοναχή πάντησε πς μόνο ν τ ψάρια πο τηγάνιζε φευγαν π’ τ τηγάνι κα πεφταν μέσα στ γίασμα θ πίστευε τι γινε κάτι τέτοιο. Κα πραγματικ τ ψάρια ζωντάνεψαν κα πεσαν μέσα στν πηγ το γιάσματος. Μέχρι σήμερα δέ, μέσα στν δεξαμεν τς Ζωοδόχου Πηγς διατηρονται πτ ψάρια κα μάλιστα σν ν εναι μισοτηγανισμένα π’ τν μι πλευρά.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου