Το Μουσείο Καπνού της Καβάλας

Το Μουσείο Καπνού είναι ένα σύγχρονο βιομηχανικό και βιωματικό μουσείο με πλούτο εκθεμάτων. Πρόκειται για ένα θεματικό μουσείο, το οποίο περιλαμβάνει αντικείμενα και αρχειακό υλικό για την καλλιέργεια και την παραγωγή του καπνού, την αγροτική κι εμπορική επεξεργασία του, τα βιομηχανικά καπνικά προϊόντα και τα εκθεσιακά δείγματα καπνού. Η μοναδικότητα του μουσείου εντοπίζεται όχι μόνο στο ότι περιλαμβάνει και εκθέτει την εμπορική επεξεργασία των ανατολικών καπνών (που δεν βρίσκονται σε κανένα άλλο μουσείο του κόσμου), αλλά και στο ότι αποτελεί ένα μουσείο που αναδεικνύει την οικονομική και κοινωνική ιστορία, καθώς και την τεχνολογική ιστορική εξέλιξη στην Καβάλα κι ευρύτερα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Η συλλογή του μουσείου καπνού στην Καβάλα είναι εξαιρετικά πλούσια. Περιλαμβάνει αντικείμενα καλλιέργειας καπνού, μηχανήματα εμπορικής επεξεργασίας του, φωτογραφικό υλικό, σπάνια ντοκουμέντα (έγγραφα της Καπνεμπορικής Ομοσπονδίας της Ελλάδος, του Συλλόγου Καπνεμπόρων Μακεδονίας-Θράκης, καπνεργατικών σωματείων, έγγραφα τραπεζών κ.ά.). Επίσης, περιλαμβάνει βιβλία σχετικά με τον καπνό, εκδόσεις του Ελληνικού Οργανισμού Καπνού, αρχείο του Καπνεμπορικού Συλλόγου, ιδιωτικά έγγραφα, καπνικούς χάρτες και σχεδιαγράμματα, έπιπλα καπνεμπόρων κ.ά.  Το μουσείο φιλοξενείται προσωρινά στο ισόγειο του κτιρίου του Εθνικού Οργανισμού Καπνού. Πρόκειται για ένα βιομηχανικό κτίριο, το οποίο κτίστηκε μεταξύ 1957 και 1962.

Info : Κ. Παλαιολόγου 4, Καβάλα, τηλ : 2510223344.

                       Πηγή :  www.visitkavala.gr

                                   Photos : Stathis Harpas

Η τελευταία επίσκεψη της Μελίνας στην Καβάλα τον Μάιο του 1993

Τριάντα  χρόνια μετά, τα  γυρίσματα του Τοπ Καπί του  Ζυλ Ντασσέν στην Καβάλα τον Οκτώβρη  του 1963, η Μελίνα Μερκούρη επιστρέφει  στην πόλη, για να χαιρετίσει την ίδρυση ένα ακόμη ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., του δωδέκατου στην σειρά. Τότε θα τιμηθεί από τον Δήμο  Καβάλας για το έργο της στον πολιτισμό και την πόλη. Το ημερολόγιο δείχνει 30 Μαΐου 1993 και η Μελίνα είναι βουλευτής επικρατείας του Πασόκ, στο Ελληνικό κοινοβούλιο, ενώ τον Οκτώβριο του  ίδιου έτους (1993) θα αναλάβει ξανά το Υπουργείο Πολιτισμού, που τόσο αγάπησε και παρήγαγε το σημαντικό και τεράστιο έργο της. Αυτή τη φορά με  υπουργό αναπληρωτή τον Θάνο Μικρούτσικο και ενώ η ασθένειά της την προειδοποιούσε με ολοένα και πιο σοβαρά συμπτώματα και με την διορατική ματιά της να αντιλαμβάνεται ότι το επερχόμενο τέλος δεν ήταν μακριά. Εκείνη την σημαντική χρονιά και ενώ η δημοφιλία της ήταν στην κορυφή, η Μελίνα αποδέχεται στην πρόσκληση του Δημάρχου Καβάλας Λευθέρη Αθανασιάδη και έρχεται στην Καβάλα για να χαιρετίσει την ίδρυση του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας, που ξεκινά  την λειτουργία του το 1993 και είναι το δωδέκατο ΔΗΠΕΘΕ της χώρας, έναν θεσμό που ίδρυσε η Μελίνα και ήταν πολύ υπερήφανη γι΄ αυτόν, γιατί είχε ήδη κάμψει τις αντιρρήσεις πολλών αυτοδιοικητικών παραγόντων και επέβαλε, στο μέτρο του δυνατού, την ίδρυση των ΔΗΠΕΘΕ στην χώρα. 

Ο Δήμος  Καβάλας την τιμά σε μια εκδήλωση που  συγκεντρώνει ασφυκτικά τους Καβαλιώτες στον κινηματοθέατρο Παλλάς, ο κόσμος  την υποδέχεται από την οδό Ομονοίας μέχρι την είσοδο του θεάτρου στην οδό Αβέρωφ, οι σκάλες και η είσοδος είναι κατειλημμένες και η Μελίνα χαρούμενη και χαμογελαστή χαρίζει την αύρα της σε όλους τους παρευρισκόμενους. Θα την προσφωνήσει ο Δήμαρχος Καβάλας Λευθέρης  Αθανασιάδης με μια ομιλία γεμάτη συγκίνηση και υπερηφάνεια  για το σπουδαίο έργο της και εκείνη μοιάζει να συγκινείται που δεν περιορίζεται μόνο στο καλλιτεχνικό της έργο , αλλά την τιμά και ως πρωτοπόρο πολιτικό που αφιέρωσε πολλές εργατοώρες  για να αναστήσει την γονατισμένη πολιτιστικά Ελλάδα και να φέρει την τέχνη κοντά στο λαό και να την καταστήσει κτήμα του. 

  Η Μελίνα την επόμενη ημέρα ζητά να  περιηγηθεί την πόλη της  Καβάλας και να θυμηθεί τα γυρίσματα της ταινίας της Τοπ Καπί , που ένα μέρος των γυρισμάτων έγιναν στην πόλη της Καβάλας. Κατεβαίνει στο λιμάνι, όπου απαθανατίσθηκε να βοηθά τον ηθοποιό  Μαξιμίλιαν Σέλλ να εκφορτώνουν τα καυσόξυλα από το καράβι στην προκυμαία και στη συνέχεια καταλήγει στον Ναυτικό όμιλο Καβάλας  για ένα αναψυκτικό αγναντεύοντας την συνοικία της Παναγίας , που δεν άλλαξε σχεδόν καθόλου μετά από τριάντα χρόνια, όπου και θα την περιηγηθεί και πάλι, αλλά  χωρίς τις αντοχές του 1963, όταν συνάντησε τους ντόπιους, τους συναναστράφηκε κάτω από τον φωτογραφικό φακό του  Ντασσέν και περπάτησε στα στενά σοκάκια, χαμογελώντας, τραγουδώντας και πιάνοντας κουβέντα με την μαρίδα της εποχής!!! Λίγοι τότε  είδαμε την συγκίνηση της Μελίνας από την περιήγησή της στην πόλη. Κουράστηκε νωρίς και μας ζήτησε συγγνώμη που δεν μπορούσε να περπατήσει ,όσο θα ήθελε. Κολάκευσε την πόλη μας που παρέμεινε στο πέρασμα του χρόνου γοητευτική και όμορφη. Και ενώ θα ήθελε να μείνει κι άλλο στην πόλη της Καβάλας και να την χαρεί, τα πολλαπλά καθήκοντα, αλλά και η κλονισμένη της υγεία την καλούσαν επειγόντως στην Αθήνα για να συνεχίσει. Άφησε την υπόσχεση ότι θα γυρίσει σύντομα για να εξαγγείλει κι άλλα έργα, αφού ήταν πεπεισμένη ότι σύντομα θα συνέχιζε ως  υπουργός και πάλι. Η αλήθεια είναι ότι δεν γύρισε ποτέ. Σε λιγότερο από δέκα μήνες άφηνε την τελευταία της πνοή  στην Νέα Υόρκη, νικημένη από τον καρκίνο.  

 

Η Μεγάλη Λέσχη της Καβάλας ( * του Κωνσταντίνου Π. Παπακοσμά )

Η “Μεγάλη Λέσχη”  (στην οδό Κύπρου 12, στην Καβάλα) χτίστηκε το 1909 από το σωματείο της  Φιλόπτωχου Αδελφότητας Κυριών Καβάλας (Φ.Α.Κ.Κ.), για να στεγάσει τη Λέσχη της Ελληνικής Κοινότητας Καβάλας. Εγκαινιάστηκε στις 22 Μαΐου 1910. Πίσω της είναι το κτίριο του “Παρθεναγωγείου” – σημερινό 10ο Δημοτικό Σχολείο Καβάλας και χτίστηκε έτσι ώστε στο ύψος να μην καλύπτει τη θέα του Παρθεναγωγείου από το Νότο. Η 22α  Μαΐου του 1910 ήταν μια μεγάλη ημέρα για την Καβάλα, το νεόδμητο εντυπωσιακό κτίριο της Φιλόπτωχου Αδελφότητας Κυριών , η “Μεγάλη Λέσχη”, άνοιγε τις πύλες της .. δίπλα στο Μέγαρο Τόκου και δίπλα στην εντυπωσιακή κατοικία του Καπνέμπορου Χέρτζοκ, ατενίζοντας το γαλάζιο του Αιγαίου. Την ίδια μέρα , παρά το άσχημο κλίμα της εποχής λόγω των εντάσεων του Ελληνικού Βασιλείου με την Οθωμανική Αυτοκρατορία , πραγματοποιείται και ο μεγάλος ευεργετικός χορός της Φιλοπτώχου. Τα έσοδα προορίζονταν  για την λειτουργία του Νοσοκομείου “Ευαγγελισμός”. Έχουν περάσει 112 χρόνια από τότε και το εντυπωσιακό κτίριο άνοιξε ξανά τις  πύλες του για τους πολίτες της Καβάλας και όχι μόνο. 

Από αρχιτεκτονικής απόψεως η Μεγάλη Λέσχη αποτελεί ένα από τα εξαίρετα δείγματα αυστριακού μπαρόκ στην Ευρώπη και μοναδικό στην Ελλάδα. Έχει χρώματα σε μελί και αυτοκρατορικό κόκκινο που σύμφωνα με την άποψη των ειδικών παραπέμπει σε αντίγραφο μέρους του Μεγάρου Μουσικής της Βιέννης. Στη νεοκλασική μορφή του κτιρίου παρατηρούνται αρκετά στοιχεία της αρχαιοελληνικής παράδοσης (ψευδοκίονες, κιονόκρανα, διαζώματα κ.ά.). Το ισόγειο στέγαζε κάποια χρόνια την Τράπεζα Αθηνών. Το 1919 η Ιονική Τράπεζα το ανακαινίζει και εγκαθίσταται εκεί. Από το 1944 ως το 1956 χρησιμοποιείται και ως Στρατιωτική Λέσχη. Στη συνέχεια, λειτουργεί ως Λέσχη Συγκέντρωσης Πολιτών και φιλοξενεί τις μεγάλες εκδηλώσεις της πόλης. Στην μεγάλη αίθουσα γινόντουσαν οι σημαντικότερες μουσικές παραστάσεις της πόλης , ρεσιτάλ πιάνου, προσκλήσεις για τσάι και ποικίλες φιλανθρωπικές εκδηλώσεις . Από το 1983 μέχρι το 2003 το κτίριο φιλοξένησε τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας. Πριν δέκα χρόνια ξεκίνησε μια νέα πορεία για τον χώρο αυτό, με πρωτεργάτη τον Δήμο Καβάλας αλλά και το διαρκές ενδιαφέρον της Φιλόπτωχου Αδελφότητας Κυριών , που είναι ο ιδιοκτήτης του κτιρίου. Συντάχθηκαν μελέτες και υπεβλήθησαν στην Περιφέρεια  ώστε να ενταχθεί το έργο ανάπλασης στο χρηματοδοτικό εργαλείο του ΕΣΠΑ. Επιβράβευση του κόπου και της δουλειάς των μελετητών της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου Καβάλας, των εργολάβων και των εξειδικευμένων συνεργείων κατασκευής  η ένταξη του έργου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα αλλά και η υλοποίηση όλων αυτών . Είναι γνωστό ότι η Μεγάλη Λέσχη έχει παραχωρηθεί από τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα στο Δήμο Καβάλας  για 25 έτη. Η υλοποίηση του έργου  προσέφερε στην τοπική κοινωνία ένα κτήριο κόσμημα , για πολλαπλές χρήσεις με έμφαση ουσιαστικά στον Πολιτισμό.

 

* Ο Κωνσταντίνος Π. Παπακοσμάς καταγράφει τη νεότερη ιστορία της πόλης.Διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος και Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού.

       Photos : Stathis Harpas